| Test ve madde Analizi |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Madde analizi temelde belli niteliklere sahip olması istenen bir testte alınacak maddeleri seçme sorunuyla ilgilidir. BİR BÜTÜN OLARAK TEST PUANLARININ ANALİZİ : Bir bütün olarak testin uygulama sonuçlarına bakarak o test hakkında bazı yargılara varılabilir. Bir testle ilgili olarak şunlara bakabiliriz: 1) Uygulanan testin maksadı başarı düzeyleri bakımından öğrencileri birbirinden AYIRTETMEK ise başka bir deyişle programın hedeflerini gerçekleştirmiş öğrenci ile gerçekleştirmemiş öğrenciyi teşhis etmekse TESTİN PUANLARINDAN HESAPLANAN DİZİ GENİŞLİĞİ BÜYÜK OLMALIDIR. Dizi Genişliği: Þ En yüksek puan ile en düşük puan arasındaki farktır yani RANJ… KURAL: Þ Ayırt edici, dolayısıyla geçerliği ve güvenirliği yüksek bir testte hesaplanan dizi genişliği o testten elde edilmesi, mümkün en yüksek puanın yarısına yakın olmalıdır.
ÖRNEK: Þ 80 maddeden oluşan bir çoktan seçmeli testte en yüksek puan 65 en düşük puan 45 olarak gözlenmiştir. Bu test hakkında öğrendiğimiz kurala göre ne söylenebilir ? Beklenen dizi genişliği (RANJ) = Test puanlarının dizi genişliği = 65 ─ 45 = 20 YORUM Þ Hesaplanan dizi genişliği beklenenden oldukça düşük olduğu için TESTİN AYIRTEDİCİLİK GÜCÜ ZAYIFTIR yani iyi öğrenmiş öğrenci ile iyi öğrenmemiş öğrenciyi ayırt etme gücü ZAYIFTIR. 2) Dağılımın standart kayması ile dizi genişliği birlikte de düşünülebilir. Dizi genişliğinin (R) standart kaymaya (S) oranı bu konuda bir fikir verebilir. KURAL: Þ Geçerliği ve güvenirliği yüksek bir testin puanlarından hesaplanan dizi genişliği (R) değeri, Standart Sapma (S) değerine bölündüğünde 4 ile 6 arasında bir değer elde edilmelidir. ( R / S ……….. 4-6) Örnek: Þ 80 maddeden oluşan bir çoktan seçmeli testte en yüksek puan 65 en düşük puan 45 ve testin standart sapması 2,5 olarak hesaplanmıştır. Bu öğrendiğimiz kurala göre bu test hakkında ne söylenebilir ? (R) Test puanlarının dizi genişliği = 65 – 45 = 20 (S) Standart sapma = 2,5 R / S = 20 / 2,5 = 8 YORUM Þ Dizi genişliğinin standart sapmaya oranı 4 ile 6 arasında bir sayı olmadığı için bu testin güvenirliği ve geçerliği düşüktür. 3) Testten elde edilen puanlar üzerinden hesaplanan ARİTMETİK ORTALAMA, ORTANCA ve STANDART SAPMA değerleri kullanılarak ta testin bütünü hakkında bazı bilgiler edinilebilir. Bir puan dağılımının ortalaması, ortancası ve standart sapması o dağılımın ÇARPIKLIĞI hakkında bilgi verir. Çarpıklık ölçüsünde de testin güçlük yada kolaylığına ilişkin bir yorum yapılabilir. Çarpıklık ölçüsü şu formülle hesaplanabilir Þ
(ORTALAMA-ORTANCA) ÇARPIKLIK ÖLÇÜSÜ = 3. ———————————— S. SAPMA
Bu formülün uygulanması sonunda elde edilen değerlere göre testin güçlüğüne ilişkin olarak şunlar söylenebilir : ÇARPIKLIK ÖLÇÜSÜ GRUP İÇİN TESTİN GÜÇLÜK DÜZEYİ NEGATİF İSE → KOLAY POZİTİF İSE → ZOR 0,10 dan KÜÇÜKSE → HAFİF ZOR 0,10-0,25 arası İSE → ORTA GÜÇLÜKTE 0,25 den BÜYÜK İSE → ÇOK ZOR NOT: ÞVerilen formül uygulandığında elde edilen sonuç sıfır veya sıfır civarında çıkarsa normal dağılım eğrisine uyuyor demektir. ÖRNEK: Þ Aritmetik ortalaması 68, ortancası 65 ve standart sapması 13 olan bir testin çarpıklık değeri kaçtır ? Bu test nasıl bir testtir ?
3. (68-65) 3,3 ÇÖZÜM: Þ ÇARPIKLIK = ————— = —— = 069 13 13 Bu test zor sorulardan oluşan, oldukça zor bir testtir. Yorumu yapılabilir. 4) Testten elde edilen puanların aritmetik ortalamasından yararlanılarak da özellikle testin ayırt edicilik gücü hakkında bilgi sahibi olunabilir. Başlıca, kullanılış amacı: farklı başarı düzeylerine göre öğrencileri ayırt etmek ve öğrenme derecelerine göre öğrencileri sıralamak olan bir testin ORTALAMA PUANI; O TESTEN ELDE EDİLECEK EN YÜKSEK PUANIN YARISINA yakın olmalıdır. ÖRNEK: Þ Bir testten alınabilecek en yüksek puan 80 olsun. Eğer bu testin amacı öğrenme düzeylerine göre öğrencileri birbirinden ayırt etmek ise puanların aritmetik ortalamasının 40 civarında olması gerekir. 5) Bir testin aritmetik ortalaması kullanılarak hesaplanan güçlük derecesi de test hakkında bazı yargılara ulaşmamızda ipucu oluşturur. Testin ortalama güçlük derecesi aşağıdaki formülle hesaplanır Þ Puanların Aritmetik Ortalaması Testin Ortalama Güçlüğü (P) = ——————————————— Testten Alınabilecek En Yüksek Puan Hesaplanan değer hakkında şu yorumlar yapılabilir Þ (P) = Testin Ortalama Güçlüğü 0,50’den küçükse : → Test öğrencilere güç gelmiştir, sorular zor hazırlanmış olabilir, → Sınıfta yapılan öğretim yetersiz olabilir, → İstenilen seviyeye çıkarılamamış, zayıf öğrenciler çoğunlukta olabilir. (P) = Testin Ortalama Güçlüğü 0,50’den büyük ise : → Öğrencilerin çoğunluğu öğretilen konuları öğrenmişlerdir. Öğretim yeterlidir. → Test güçlük düzeyi bakımından kolay sorulardan oluşmuştur. NOT: Þ TESTTEN alınabilecek en yüksek puan: her bir sorunun ağırlıklı puanının 1 olduğu bir sınav için o sınavdaki soru sayısı kadardır. Yani 10 soruluk bir testten maksimum 10, 80 soruluk bir testten maksimum 80 alınabilir.
ÖRNEK- 2004 KPSS Þ DERSLER SORU SAYILARI X (Aritmetik Ortalama) BİYOLOJİ 10 5,2 MATEMATİK 45 38,1 TARİH 14 11,7 FİZİK 19 13,4 KİMYA 12 6,9
Tabloda soru sayıları ve aritmetik ortalamaları verilmiş dersler bulunmaktadır. Yukarıda verilen derslerin hangisinde başarı oranı en yüksektir .? ÇÖZÜM: Þ Böyle bir soruyu cevaplayabilmek için testin ortalama güçlük derecesine bakarsak hangi derste öğrencilerin daha başarılı olduğuna karar verebiliriz. Testin ortalama güçlüğünü bulmak için her derse ait aritmetik ortalamayı, alınabilecek en yüksek puana yani soru sayısına böleriz. Yukarıdaki örnekteki her bir dersin ortalama güçlüğü şu şekilde hesaplanır Þ
5,2 38,1 11,7 BİYOLOJİ: ——= 0,52 Matematik: ——— = 0,85 TARİH: ——— = 0,83 10 45 14
13,4 6,9 FİZİK: ———= 0,70 KİMYA :——— = 0,58 19 12 Bu sonuçlara göre ortalama güçlüğü en yüksek olan ders yani en kolay test MATEMATİKTİR. Bu yüzdende öğrencilerin en başarılı olduğu ders MATEMATİKTİR.
ÖRNEK: Þ SINIFLAR DEĞERLENDİRME ARALIĞI SINIF ORTALAMASI 1 0 ─ 100 72 2 0 ─ 20 13,5 3 1 ─ 5 4,20 4 0 ─ 50 16 5 0 ─ 40 16 ÇÖZÜM: Þ Tabloda 5 sınıfa ait yapılan ölçme sonuçlarının değerlendirme aralığı ve sınıf ortalamaları verilmiştir. Yukarıda verilen sınıflardan hangisi öğrenmeler bakımından diğerlerine göre daha başarısızdır ? Sınıfın başarısız olması demek testin ortalama güçlük düzeyi bakımından öğrencilere güç gelmiş olması demektir. Öyleyse her sınıf için testlerin ortalama güçlük düzeylerini bulup ona göre sınıfların başarı durumları hakkında yorum yapabiliriz.
Bu sınıflarda (P)→Güçlük düzeyi 0,50'den büyük olduğu için öğrencilerin çoğu konuyu öğrenmişlerdir ve başarı yüksektir yorumu yapılır.
2. SINIF İÇİN= ORTALAMA GÜÇLÜK=
3. SINIF İÇİN ORTALAMA GÜÇLÜK=
Bu sınıflarda ise (P) → Güçlük düzeyi 0,50 den küçük olduğu için öğrenciler konuyu öğrenmemiş ve öğrencilerin başarı düzeyleri de düşüktür. Ancak en başarısız olan SINIF 4. SINIFTIR =0,32 5. SINIF İÇİN ORTALAMA GÜÇLÜK= ÖRNEK: Þ DERSLER SORU SAYISI ORTALAMA 1 . MATEMATİK 2O 10 2 . TARİH 4O 5 3 . COĞRAFYA 100 40 4 . FİZİK 60 20 5 . TÜRKÇE 50 10
Uygulanan 5 sınava ait ortalama soru sayısı ve ortalamalar tablodadır. Buna göre: a) Hangi sınav diğerlerine göre öğrencilere daha kolay gelmiştir ? b) Hangi sınav diğerlerine göre öğrencilere daha zor gelmiştir ? ÇÖZÜM: Þ ORTALAMA GÜÇLÜK =
Görüldüğü üzere MATEMATİK dersinin ortalama güçlüğü 0,50 olarak bulunmuş ve verilenler içinde en kolay test MATEMATİK testidir. Ortalama güçlüğü 0,12 olan TARİH dersinde sorular öğrencilere daha zor gelmiştir. Çünkü test zor sorulardan oluşmuştur. 6) Bir test bütün olarak analiz edilirken öğrencilerin boş bıraktıkları ve cevaplamadan kaçındıkları madde sayılarına ve bu maddelerin içeriklerine de bakmak gerekir. Testteki soruların öğrenciler tarafından boş bırakılarak cevaplandırılmaması testin güvenirlik ve geçerliğini büyük ölçüde düşürür. Üstelik testteki maddelerin programın hedefleri ile ilgili olacağı düşünülürse boş bırakılan sorular ile ölçülmesi amaçlanan hedef davranışlarda ölçülmemiş olur. Testte yer alan herhangi bir madde öğrencilerin üçte biri veya dörtte biri tarafından boş bırakılmış ise aşağıdaki ihtimallerden biri yada bir kaçı söz konusu olabilir Þ → Testin açıklaması (yönergesi) öğrencinin cevaplama işlemini nasıl yapacağını anlaşılır bir şekilde ifade etmekten uzaktır. → Madde kökü, ne sorulduğunu, sorudan ne istendiğini anlatacak yeterlilikte değildir. → Seçenekler arasında kesin ve tek bir doğru cevap yoktur.
MADDE ANALİZİ : Madde analiziyle şu üç soru cevaplandırılmaya çalışılır Þ 1) Maddenin güçlük derecesi nedir ? 2) Madde iyi öğrenci ile zayıf öğrenciyi birbirinden ayırt edebiliyor mu ? 3) Maddelerin çeldiricileri iyi çalışıyor mu ?
MADDE GÜÇLÜK İNDEKSİ (DERECESİ) Bir testte herhangi her maddeye verilen doğru cevaplar sayısının o maddeyi cevaplayanların tamamına oranı sorunun güçlük derecesini gösterir. Bunu şöyle gösteririz = J maddesine doğru cevap veren öğrenci sayısı Maddenin Güçlük İndeksi (PJ) = ———————————————————— Testi alan cevaplayıcıların tamamı ÖRNEK: Bir testin 15. maddesine 40 öğrenci doğru 10 öğrencide yanlış cevap vermiş ise bu maddenin güçlük indeksi
→ Madde güçlük indeksi maddeyi doğru cevaplayanların sayısına göre 0 ile 1 arasında değer alır. → Madde güçlük indeksi maddenin kolaylığının bir ölçüsüdür. → Maddeyi doğru cevaplayanların sayısı arttıkça madde kolaylaşacağından PJ değeri 1’e yaklaşacak ve madde zorlaştıkça da PJ değeri 0’a yaklaşacaktır.
Þ MADDE GÜÇLÜK İNDEKSİ özellikle büyük gruplarda (100-200 cevaplayıcının olduğu durumlarda) öğretmenler tarafından karmaşık istatistiksel hesaplamalar gerektirmeyen “basit madde analizi” yöntemiyle de bulunabilir. Madde analizi yönteminde izlenecek yol şöyledir Þ 1) Öğrenci cevapları puanlandırılır. 2) Test puanlarına göre öğrenci cevap kağıtları en yüksek puandan en düşük puana doğru sıralanır. 3) Sıralanmış kağıtlardan en yüksek ve en düşük puan alan % 27’lik grupta yer alan kağıtlar seçilerek üst ve alt gruplar oluşturulur. Geride kalan diğer kağıtlar (% 46) analiz dışında tutulur. 4) Testte bulunan bütün sorular için aşağıdaki tablo hazırlanır: Þ
5) Öğrencilerin verdikleri cevaplara göre madde özellikleri hesaplanır. Madde özelliklerinden güçlük indeksi aşağıdaki formül ile hesaplanır. n(dü)+n(da) FORMÜL =P.j= ——————— N PJ = J maddesinin güçlük indeksi n (dü) = Maddeyi üst grupta doğru cevaplayanların sayısı n (da) = Maddeyi alt grupta doğru cevaplayanların sayısı N = Üst ve Alt gruptaki toplam öğrenci sayısı Bulunan değer 0 ile 1 arasında bir değer olur. Çıkan sonuca göre madde güçlük indeksi ile ilgili şu yorumlar yapılabilir Þ 0,29 ve altında bulunan maddeler Þ ÇOK ZOR MADDELER 0,30 ve 0,49 arasında bulunan maddeler Þ ORTA GÜÇLÜKTE MADDELER 0,50 ve 0,69 arasında bulunan maddeler Þ KOLAY MADDELER 0,70 ve 1,00 arasında bulunan maddeler Þ ÇOK KOLAY MADDELER olarak kabul edilir. Görüldüğü üzere indeksin 1’e yakın çıkması kolay bir soru olduğunu; 0’a yakın çıkması zor bir soru olduğunu gösterir. Soruların ORTA güçlükte olması ise güvenirliği artırıcı rol oynar. ÖRNEK: Þ Aşağıdaki tabloda numaralanmış 5 sorunun doğru cevaplanma yüzdeleri verilmiştir. (PJ) Bu değerlere bakarak yapılan yorumlardan hangisi doğrudur ? SORU PJ A) En zor soru 5. sorudur 1 0,34 B) 4 . soru öğrencilere en kolay gelen sorudur. 2 0,44 C) 1 . soru orta güçlükte bir sorudur. 3 0,82 D) 4 . soru çok zor bir sorudur ve öğrencilere zor gelmiştir. 4 0,23 E) Öğrencilere en kolay gelen soru 3. sorudur 5 0,85 Cevap: D şıkkı
ÖRNEK: Þ SINIFLAR DEĞERLENDİRME ARALIĞI SINIF ORTALAMASI 1 0 ─ 100 72 2 0 ─ 20 13,5 3 1 ─ 5 4,20 4 0 ─ 50 16 5 0 ─ 40 16
Tabloda beş sınıfa ait yapılan ölçme sonuçlarının değerlendirme aralığı ve sınıf ortalamaları verilmiştir. Yukarıda yapılan sorulardan hangisinin madde güçlük indeksleri en yüksektir. Ve hangi soru öğrencilere zor gelmiştir ?
ÇÖZÜM: Þ Bir sınavın ortalama güçlüğü sınav ortalamasının sınavda alınabilecek maksimum puana bölünmesiyle bulunur. Bunlar: Þ 72 1 . SINIF = —— = 0,72 → Madde güçlük indeksi en yüksek olan 100 sınav 3. sınıfta uygulanan sınavdır.
13,5 2 . SINIF = —— = 0,67 → 4. sınıfta uygulanan sınav öğrencilere 20 gelmiştir. 4,20 3 . SINIF = —— = 0,84 5 16 4 . SINIF = —— = 0,32 50 16 5 . SINIF = —— = 0,40 40
ÖRNEK: Þ
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Suan Burdasiniz : TÜM DERSLER >> Olcme-ve-degerlendirme >> Test ve madde Analizi |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Yorum - Tartışma - Soru - Cevap |
| |
