6) SÖZLÜ SINAVLAR

 Soruların genellikle sözlü sorulduğu ve cevaplarında sözlü verildiği sınav çeşidine sözlü yoklama denir. Eğitimde kullanılan ilk sınav türüdür.

Sözlü Yoklamanın Kullanılacağı Durumlar: Þ Anadili ve yabancı dil konuşma gücü gibi özellikler ancak sözlü yoklama yolu ile ölçülebilir. Yani kelimeleri doğru telaffuz ederek, cümle içinde kurala uygun şekilde yerine koyarak gereken hızda ve akıcılıkta, mantıksal, etkili konuşma gücü ancak sözlü yoklamalar ile ölçülebilir.

SÖZLÜ YOKLAMALARIN ÖZELLİKLERİ:

1) Sözlü sınavların diğer sınav türlerine üstünlüğü sözlü performansın vurgulandığı davranışların başka bir teknikle ölçülememesidir. Bu yüzden İngilizce ve Türkçe gibi sözlü ifade becerisini ölçmeyi ve geliştirmeyi amaçlayan derslerde kullanılabilir.

2) Geliştirilmesi çok uzun zaman isteyen bir yoklamadır. Bunun nedeni her bir öğrenciye ayrı zaman ayrılması zorunluluğudur.

3) Her öğrenciye farklı sorular sorulması gerekmektedir.

4) Her sorunun güçlük düzeyi farklı olabilir.

5) Sorular üzerinde yeterince düşünme imkânı verilmeyebilir.

6) Sözlü yoklama öğrencinin vereceği cevabı tasarlama, düzenleme ve değiştirme imkanını da sınırlar.

7) Öğrencilerin kişilik özellikleri verilecek puanı etkiler.

8) Sözlü ifade yeteneği, etkili konuşabilme gibi özellikler öğretmeni etkiler.

9) Puanlara çok miktarda hata karıştığı için GÜVENİRLİK ve GEÇERLİĞİN en düşük olduğu sınav türüdür.

10) Puanlama objektifliği en düşük tekniktir.

SÖZLÜ SINAVLARIN UYGULANMASINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR :

→ Sözlü sınavlar mevzuat gereği öğretmenler tarafından kullanılmak zorundadır. Bunun için bu sınavların kendi niteliklerinin elverdiği ölçüde geçerli ve güvenilir olması sağlanmalıdır.

→ Önce sınav planı hazırlanmalıdır.

→ Sorular sınavdan önce hazırlanmalı. Sınav esnasında akla gelen sorular öğrencilere yöneltilmemelidir.

→ Her öğrenciye aynı soru sorulmamalıdır.

→ Sözlü sınava katılacak öğrenci sayısı birden fazla ise aynı düzeyde sorular hazırlanmalıdır.

→ Sınav yapacak öğretmenin sınava girecek öğrenci ile aynı ortamda olması gerekir.

→ Sınavda sorulacak soruların cevapları önceden listelenmeli, muhtemel tüm cevaplar çıkartılarak kaç puan verileceği önceden tespit edilmelidir.

→ Öğrencilere kitaptaki ifadeleri ezbere söyleyeceği türden sorular sorulmamalıdır.

→ Daha çok ANALİZ-SENTEZ-DEĞERLENDİRME basamağında sorular sorulmamalıdır.

SÖZLÜ YOKLAMALARIN YARARLI YÖNLERİ :

→ Öğrencilerin kısa sürede cevap vermelerini gerektirdiğinden hazır cevaplılığı ve yaratıcılığı ön plana çıkarır.

→ Öğretmen deneyimli ise soru hazırlamada ve puanlamada fazla zaman harcamaz.

→ Küçük yaştaki çocukların yazı yazma becerileri tam olarak gelişmediğinden sözlü sınavlar yapmak daha uygundur.

→ Öğrencilerin bilgi ve kavram yanlışlığının anında belirlenme imkânının olduğu tek sınavdır.

NOT: Þ Ölçme araçlarının geçerlik ve güvenirlik açısından en yüksekten en düşüğe doğru sıralanması şu şekildedir: Þ

→ ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLER → EŞLEŞTİRMELİ TESTLER→ BOŞLUK DOLDURMA (Kısa cevaplı) testleri

→ DOĞRU-YANLIŞ TESTLERİ → YAZILI SINAVLAR → SÖZLÜ SINAVLAR