Temel gelişim ilkeleri ve her bir gelişim döneminin özellikleri bilinmesine rağmen bu dönemlerde bireysel gelişim farklı olabilir. Gelişimde ortaya çıkan bu bireysel farklılıkları etkileyen çeşitli etmenler vardır. Bu etmenlerden en önemlisi KALITIMDIR. Anne ve babadan gelen 23 çift kromozomun sahip olduğu genler canlının sahip olacağı özellikleri de içermektedir.

Gerek doğum öncesi gerekse doğum sonrasındaki çevresel faktörler bireyin gelişmesini olumlu veya olumsuz şekilde etkileyebilir. Doğum öncesinde hastalık, beslenme, ilaç kullanımı, annenin yaşadığı ortam vb. faktörler önemli etkenlerdir. Doğum sonrasında ise bireyin içinde yaşadığı aile, sosyal, kültürel çevre, kardeş sayısı, sırası, anne-babanın eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik durum, okul çevresi, boşanma, ölüm, akran grupları doğum sonrasında gelişimi etkileyen önemli etkenlerdendir.

Bu faktörlerin dışında iç salgı bezlerinden salgılanan hormonlar da sağlıklı büyümeyi ve gelişmeyi etkilemektedir. Salgılanan hormonlardaki farklılık ve yetersizlik organizmanın dengesinin bozulmasına neden olabilir. Bu da gelişimi etkiler.